Pin Up Club

Erotisch magazine vindt gretig aftrek

14 oktober 1987

Veronica was op hoge kijkcijfers belust en maakte daarom lustopwekkende programma’s. Met de Pin Up Club werd volgens critici een dieptepunt op de televisie bereikt, al was het voor vele tv-kijkers een ongekend hoogtepunt.

Zachte seks
‘Je bent jong en je wilt wat’, was jarenlang de slogan van Veronica. Wat de jonge kijker wilde zien wisten ze bij deze publieke omroep maar al te goed: bloot. Met de pikante film Turks Fruit van Paul Verhoeven werd hier in 1982 al een beginnetje mee gemaakt. Waar de TROS de blootscènes eruit wilde knippen, beloofde Veronica de film in z’n geheel uit te zenden. Een jaar later, in 1983, doorbrak de omroep naar eigen zeggen een taboe door de eerste pornofilm op de Nederlandse televisie uit te zenden met Emmanuelle 2. Wie het eerste deel niet gezien had, kon de erotische Franse film uit 1975 ook prima volgen: de plot was bijzaak. Daags na de uitzending volgde een bommelding bij het omroepgebouw van Veronica, een actie van het boze Anti-Pornocomité. De softporno was een van de best bekeken films van het jaar op televisie en was volgens sommigen zelfs te ‘soft’. De Telegraaf noemde de film ‘oude koek’, dat niet bij het jonge en dynamische Veronica paste.

Om jong en dynamisch te blijven werd druk door de Playboy en andere erotische tijdschriften gebladerd. Zo’n erotisch magazine kon ook prima op tv, stelde Jef Rademakers. Hij was het brein achter de Geloof, hoop & liefde show, dat eind jaren zeventig seksualiteit bespreekbaar maakte op televisie. Maar praatjes vullen geen gaatjes, stelde de tv-maker tien jaar later. Hij maakte voor de omroep, als een soort vingeroefening, al twee erotische programma’s – één over bikini’s en één over een nachtclub. Het echte werk kwam met de Pin Up Club, een verwijzing naar het vrouwelijk schoon dat in menig kantine en kazerne aan de muur hing. Het maandelijkse programma bracht geen bloot in het kader van kunst of seksuele voorlichting, maar puur als seks. Zachte seks, dat wel: ‘voor de echte porno gaat men maar naar de videotheek’, aldus Rademakers.

woensdag 14 oktober 1987, 23.15 uur
Pin Up Club, Veronica
Aantal kijkers: 2,5 miljoen kijkers

De uitzending
‘Alles draait dus om erotiek in de Pin Up Girl… eh, club.’ Van opwinding verspreekt zelfs de omroepster van Veronica zich bij het aankondigen van het programma. Voor de eerste uitzending ligt zangeres Vanessa klaar op bed om het nummer Hello ten gehore te brengen. Ook zonder geluid is de videoclip voor de kijkers thuis interessant genoeg, zeker als ze met telefoon en al plaatsneemt in een warm bad vol schuim. De voice-over doorbreekt de erotiek met een stukje duiding. “In 1967 verscheen voor het eerst een meisje naakt op de Nederlandse televisie. De opschudding was enorm. Inmiddels zijn we twintig jaar verder en er is veel veranderd.” In de bioscoop, in tijdschriften en op het strand zien we nu taferelen die vroeger ‘als schokkend werden ervaren’. Het nieuwe erotische, internationale magazine op televisie wordt zo voorzien van haar bestaansrecht. “Personen die zich storen aan beelden van ongekleed vrouwelijk schoon, adviseren wij hun toestel af te zetten.” De andere veertien miljoen Nederlanders zijn van harte welkom bij de Pin Up Club.

Na het voorspel van Vanessa is het tijd voor het echte werk. Op het strand van Scheveningen is een ‘sexy Sterrenslag’ opgenomen. De sterren zijn in dit geval meisjes in bikini, die met meer verleiding van sportiviteit laten zien hoe goed ze kunnen touwtrekken. Diana de Koning, ‘seksgodin’ en de enige Nederlandse pornoactrice, heeft haar eigen rubriek met seksadviezen. Om het internationale karakter van het magazine te benadrukken, is er een interview met de Amerikaanse filmregisseur Russ Meyer. Zijn succesverhaal over half-komische pornofilms met zéér rondborstige vrouwen wordt uiteraard visueel ondersteund. Tot slot is ook aan de vrouwelijke kijkers gedacht. Tussen de sensuele videoclips door volgt een reportage over een fotoshoot van Playgirl, waarbij het mannelijk naakt centraal staat. Zo komt iedereen die avond aan zijn trekken. 

Niemand keek
Veronica stond al bekend als de meest stoute omroep. Dankzij de opening van de Pin Up Club kwamen daar termen als ‘ranzig’, ‘voos’ en ‘ordinair’ bij. Het programma had voor opwinding gezorgd, op alle mogelijke manieren. Waar de een aanstoot nam aan het objectiveren van vrouwen als puur lustobject, vond de ander het een nodeloos en nutteloos programma – en dat ook nog eens op de publieke zender. Bij andere ‘keurige’ omroepen hoefde bedenker Jef Rademakers niet meer om werk te vragen. 

Niemand keek naar het programma. Tenminste, dat was wat iedereen zei. In het echt keken er op het hoogtepunt drie miljoen Nederlanders met rode oortjes naar de videoclips en reportages. Het Vlaamse model Wendy van Wanten groeide met haar brievenrubriek uit tot een waar icoon. Er werden Pin Up Club-pyjamaparties georganiseerd, met muziek en erotiek. Rademakers jubelde over het succes van het programma. ‘Dit kan alleen in Nederland en bij Veronica’. Minder tolerant bleek een basisschool in Tilburg, toen een van hun docenten in de tweede aflevering van de Pin Up Club zijn opwachting maakte als erotisch fotograaf. Dat bijbaantje kostte hem uiteindelijk zijn baan als leerkracht.

Sex sells, dat was inmiddels ook op de Nederlandse televisie bewezen. De nieuwe commerciële zender RTL Veronique kwam in 1989 vrijwel direct met een eigen erotisch magazine: RTL Verotique. Blote vrouwen bleken uitstekend te scoren op de late avond. GroenLinks-Kamerlid Paul Rosenmöller maakte zich in die tijd nog druk om alle erotiek op televisie: onder ‘terreur van de kijkcijfers’ zouden vrouwen enkel als lustobject in de media worden neergezet. Zijn betoog vond geen gehoor. Toen Veronica in 1995 stopte als publieke omroep en commercieel ging uitzenden, ging bij de zender het hek van de dam. Met meerdere seksprogramma’s als Erolife, Verboden verhalen en Erotic dreams ging het de strijd aan met de andere commerciële zenders. Uit onderzoek bleek dat in 1999 per week bijna 2 miljoen mensen naar één of meer van de seksprogramma’s keek. De concurrentie werd steeds harder – en de seks ook.