Middag-tv met Tineke

Een tv-vriendin voor overdag

4 oktober 1982

De televisie, dat was iets voor de avonduren. Wie zou er overdag voor de buis zitten? Genoeg mensen, bleek toen voorzichtig werd gestart met de middagtelevisie. Met Tineke kwam er wekelijks een tv-vriendin op bezoek.

Meer uren televisie
De televisie in Nederland was ooit begonnen met twee keer anderhalf uur televisie per week. Stapsgewijs had de zendtijd zich uitgebreid. Er werd op meer avonden uitgezonden, uiteindelijk zelfs op zondag, en het aantal uren breidde zich uit, ook over het tweede net. Maar dertig jaar na de introductie van de televisie in Nederland, was er nog altijd vaker zwart te zien op het toestel dan bewegend beeld. Televisie was er voor de avonduren: wie zou nu overdag kijken?

In 1982 werd de komst van de middagtelevisie aangekondigd. Net als op buitenlandse zenders zou er ook in de namiddag televisieaanbod komen. Tot dan toe waren er beperkt of sporadisch uitzendingen. Veelal school- en kindertelevisie, nieuws voor ‘gehoorgestoorden’ (later vervangen door de vriendelijkere term ‘slechthorenden’) of eenmalige live-evenementen. Met meer omroepen was meer zendtijd nodig. De avonduren waren door de omroepen al zwaarbevochten. Zo begon de televisie elke dag ietsje eerder.

Daar was de Veronica Omroep Organisatie (VOO) blij mee. De omroep was ooit op zee begonnen maar voor de televisie aan land gekomen en had na zes jaar genoeg leden om meer zendtijd te krijgen. Voor het extra uurtje in de middag op de maandag zouden ze een live talkshow maken. Het gezicht werd Veronica-coryfee Tineke Vos (beter bekend met de achternaam De Nooij). Ze was ooit de eerste vrouwelijke dj bij Radio Veronica, nu was ze de eerste met een praatprogramma in de middag. Op de radio had ze lang geleden al Koffietijd met Tineke gemaakt, dus een uur babbelen op televisie was geen punt voor deze ervaren kracht. 

maandag 4 oktober 1982, 16.00 uur
Tineke, Nederland 1 (VOO)
Aantal kijkers: circa 400.000

De uitzending
Een twee drie vier vijf zes zeven acht negen… Tineke. De titel dekt de lading. Dat de eerste uitzending op Dierendag valt, is boffen voor de presentatrice. Haar hond zou niet alleen op deze speciale dag, maar elke aflevering door de studio lopen. Het decor stelt verder weinig voor: vier rieten matten met hier en daar wat bloemen. De NOS levert de faciliteiten voor de uitzendingen. Bijzonder is dat het programma gelijktijdig ook op de radio wordt uitgezonden. Zij moeten het zonder beelden van het schamele decor doen.

Een serieus gesprek met een politicus, een quizje met een kijker of een optreden van een artiest: alles komt voorbij. Tineke schiet kijkers te hulp en gaat hiervoor samenwerken met de Stichting Ombudsman. Dat schiet de VARA, die ooit de Ombudsman introduceerde, in het verkeerde keelgat. De presentatrice trekt zich niets van de omroepruzie aan: het programma moet vooral gezellig zijn. Het is bovendien het enige live-programma in de middag. Alle andere omroepen zenden gewoon herhalingen uit.

Huisvrouwen, scholieren en werklozen
Dat televisierecensenten niet tot de doelgroep van Tineke behoorden, bleek al snel. De gasten waren van ‘alledaags allooi’ en onderdelen als koekhappen kon ze niet bekoren. Zonder schaamte werd ook over het gewicht van de presentatrice geschreven, dat was voor televisie toch wel opvallend. In een paginagroot interview in De Telegraaf vraagt de journalist: ‘Maar in je programma zie je er vreselijk uit. Een jurk van pluche tafelkleed, een oude grijze ribfluwelen broek, afgetrapte laarsjes. Interesseert kleding je niet?’

De kijker wist Tineke eerst nog niet te vinden. Er werd al gesproken dat middagtelevisie was geflopt. Maar na enkele maanden keken er gemiddeld een miljoen mensen. Huisvrouwen, scholieren en werklozen bleken de doelgroep te zijn. De eerste reeks kwam al na een paar maanden abrupt ten einde, omdat de geleende studio weer in gebruik moest worden genomen.

In het televisieseizoen erop was Tineke weer van de partij. Met hond uiteraard, in een beter aangekleed decor. Zeven jaar lang maakte ze het middagprogramma, met een kleine onderbreking in 1985. De omroep was toen beboet met 750.000 gulden vanwege een interview met een stoker van oudhollandse likeuren. Dat was volgens de minister een overtreding van de reclameregels. Na vier weken werden de uitzendingen weer hervat. Tussen 1987 en 1988 probeerde Veronica om ook in de ochtenden te scoren. Een ontbijtshow, natuurlijk met Tineke, bleek een minder groot succes. Toch was dankzij Tineke het hek van de dam: televisie was niet alleen meer voor de avond, het kon de hele dag op publiek rekenen.