Soundmixshow
Henny Huisman-effect legt Nederland plat
29 januari 1988
De tv-kijker kon eindelijk van zich laten horen: zij mochten door te bellen de winnaar van de Soundmixshow kiezen. De miljoenen stemmen legden het telefoonverkeer plat, tot grote ontstemming van de hulpdiensten.
De Hilversumse postbodes kunnen de schriftelijke reacties van kijkers, na de halve finale van de ‘Soundmix Show’, bijna niet verwerken. Enkele honderdduizenden briefkaarten zijn deze week binnen gekomen met daarop vermeld de favoriete kandidaat voor de finale van de show, die vrijdag wordt gehouden. Presentator Henny Huisman ging gistermiddag zelf een kijkje nemen in het Hilversumse postkantoor en trof daar gigantische stapels kaarten aan.
Limburgsch Dagblad, 28 januari 1988
Een nieuwtje bij de finale van vanavond is dat het publiek bepaalt wie van de tien finalisten de winnaar wordt. Iedere deelnemer krijgt een eigen 06-nummer. Degene die het meeste wordt gebeld heeft gewonnen. In de studio staan duizend antwoordapparaten klaar om deze reacties te registreren. De uitslag wordt na Brandpunt bekendgemaakt.
De Telegraaf, 29 januari 1988
De kijker bepaalt
“En hier is uw blijf-er-voor-thuis-man, Henny Huisman!” Miljoenen Nederlanders zaten inderdaad aan de buis gekluisterd bij de amusementshows van de populaire presentator. Hij had het format zelf bedacht: gewone mensen mogen verkleed als hun idool een nummer playbacken. De Playbackshow werd een monsterhit, met regelmatig meer dan acht miljoen kijkers. In de officieuze opvolger de Soundmixshow waren de kandidaten nog altijd opgemaakt als Elvis, Dolly Parton of Frank Sinatra, maar dienden ze wel zélf te zingen. Het had al talenten opgeleverd als Frank Ashton en Gerard Joling.
In januari 1988 naderde de finale van het vijfde seizoen. Vijf finalisten waren door de vakkundige jury, onder wie Jacques d’Ancona en ‘vooral-doorgaan’ Barrie Stevens al geselecteerd. De overige vijf werden in de week voor de slotuitzending door het publiek gekozen middels briefkaarten. De PTT ontving er meer dan 400.000. Er moesten zelfs extra tellers worden ingeschakeld. Voor de finale zelf zou een nieuwe manier van stemmen worden geïntroduceerd op de televisie: bellen voor je favoriet.
Het idee kwam van regisseur Bert van der Veer, die het stemmen via de telefoon in Engeland bij de finale van het Songfestival had gezien. Producent Joop van den Ende was meteen enthousiast en de PTT werd ingeschakeld. Voor elke kandidaat werd een 06-nummer opengezet. Zowel de KRO als de PTT waren naar eigen zeggen goed voorbereid. Er stonden duizend antwoordapparaten klaar om de stemmen te registreren.
vrijdag 29 januari 1988, 20.28 uur
Finale Soundmixshow, Nederland 1 (KRO)
Aantal kijkers: 6.052.000
De uitzending
“Er gaat iets unieks gebeuren in Nederland, want elke artiest krijgt z’n eigen 06-nummer.” Na optredens van onder meer Madonna, John Denver, Tina Turner en Whitney Houston is het tijd voor de eerste rechtstreekse volksraadpleging in een televisieshow. Henny Huisman waarschuwt de kijker dat ze pas mogen bellen als hij het sein hiervoor geeft, want anders werkt het niet. Eén voor één gaat hij de kandidaten langs en leest hun nummer voor, dat eveneens onder in beeld staat. Voor wie het te snel gaat: de nummers zijn terug te vinden op Teletekst. “En u kunt vanaf nú gaan bellen!” De presentator roept op dit ook vooral te doen, want volgens Huisman zijn er ‘duizenden, duizenden’ lijnen beschikbaar. Een uur lang heeft de tv-kijker de tijd om hun keuze door te geven. Rond een uur of elf, na de uitzending van Brandpunt, zou de uitslag volgen.
Op de redactie van Brandpunt komt gedurende de uitzending nieuws binnen over de Soundmixshow. “Nog wat nader nieuws over de telefoonramp die ons land vanavond heeft getroffen, dankzij de Soundmixshow…”. De presentator bericht dat de politie in Den Haag niet meer bereikt kan worden en dat in Noord-Brabant het telefoonnet een ‘puinhoop’ is. Ook andere alarmcentrales zijn onbereikbaar. De PTT brengt een verklaring naar buiten dat ze “dit niet hadden verwacht en er lering uit zouden trekken”.
Brandpunt-verslaggever Willibrord Frequin is inmiddels in de studio van de Soundmixshow aanwezig om onder meer Henny Huisman te spreken. Met een serieus gezicht maar glimmend van trots roept de presentator de kijkers op om niet meer te bellen. Ook de tv-directeur van de KRO wordt bevraagd: hoe heeft het zo uit de hand kunnen lopen? The show must go on: uiteindelijk rolt de uitslag uit de oververhitte PTT-computer. Het is John Denver, in het dagelijks leven beter bekend als Jos Van den Brom, die de meeste stemmen heeft ontvangen.
De volledige blokkade van de telefoon leidde dit weekeinde tot heftige reacties, vooral van politie en medische wereld, die de meeste hinder hadden ondervonden. Zo spraken diverse woordvoerders van ‘een enorme blunder’ en ‘een onverantwoorde situatie. Voorlichter Arme Geelof van de Rijkspolitie: „Op de bedenkers van de telefonische jurering kunnen we wel schieten.” Programmaleider Gerard Hulshof zegt dat zijn omroep nooit aan de telefonische jurering van de kandidaten zou zijn begonnen, als men geweten had dat het telefoonverkeer daardoor zou worden plat gelegd.
Leeuwarder Courant, 1 februari 1988
“‘Bel… nu!’ Zeven miljoen tv-kijkende Nederlanders laten zich dat door presentator Henny Huisman geen twee keer zeggen. (…) Er kon weer een uniek moment in het geschiedenisboek van de tv-historie worden bijgeschreven. Mies Bouwman stuurde tijdens de actie ‘Open het dorp’ miljoenen mensen met luciferdoosjes de straat op, Henny Huisman liet miljoenen mensen tegelijkertijd opbellen.”
Ale van Dijk in Het Vrije Volk, 1 februari 1988
Hulpdiensten onbereikbaar
Zo’n anderhalf uur lang lag het telefoonverkeer in Nederland nagenoeg plat. Politie, brandweer en ziekenhuizen waren vrijwel onbereikbaar. Bij een ziekenhuis in Amsterdam waren vier patiënten onder ‘beroerde omstandigheden’ met de taxi of eigen vervoer binnengebracht, omdat er geen ambulance gebeld kon worden. De chaos rondom de Soundmixshow had een man in Apeldoorn bovendien bijna het leven gekost. Hij was door zijn vrouw drie keer met een broodmes gestoken, maar verontruste buren kregen de politie niet te pakken. Die reden daarom zelf naar de hulpdiensten om deze te waarschuwen.
Ondanks het verzoek van Henny Huisman om te wachten met bellen, kwamen er tijdens de optredens al zo’n half miljoen telefoontjes binnen. Vervolgens werd nog eens 1,2 miljoen naar de 06-nummers gebeld. Het waren aantallen waar de KRO en de PTT vooraf al rekening mee hadden gehouden. Het probleem was dat niet de 06-lijnen, maar de plaatselijke telefooncentrales overbelast raakten. Vanuit de Tweede Kamer werd de PTT verantwoordelijk gehouden voor de chaos en het vooraf onjuist inschatten van de gevolgen.
Over de winnaar van de Soundmixshow werd nauwelijks gesproken. Het werd nog pijnlijker met de uitkomsten van een onderzoeksbureau. Van de 1,2 miljoen telefoontjes waren er slechts 139.000 doorgekomen. Zónder storing had niet John Denver, maar Whitney Houston de meeste stemmen gekregen. Toch was het Henny Huisman die zich de echte winnaar van de finale voelde. Met zijn oproep had hij het land ontregeld, iets wat hij in vele interviews later trots het ‘Henny Huisman-effect’ noemde. Al op de avond zelf was besloten dat bij een volgend seizoen de 06-lijnen gesloten zouden blijven. In plaats daarvan werd vanuit het KRO-programma willekeurig naar kijkers gebeld om hun favoriet te noteren. Minder democratisch, wél veiliger.
4x stemmen voor tv
1. De A tot Z-spelshow (1988)
Nog geen twee weken na het Soundmixshow-debacle ging het alweer mis. Dit keer was de TROS de schuldige met De A tot Z-spelshow, waarin presentatrice Linda de Mol kijkers thuis opriep te bellen. De Centrale Doktersdienst was hierdoor tien minuten lang onbereikbaar en spande woest een rechtszaak tegen de omroep aan.
2. De Grootste Nederlander (2004)
In navolging van de Great Britons ging de KRO in 2004 op zoek naar de ‘grootste Nederlander’. In de finale mocht de kijker thuis hun stem uitbrengen, alleen kwamen niet alle stemmen op tijd binnen. Hierdoor werd Pim Fortuyn live tot winnaar uitgeroepen, terwijl de dag erna Willem van Oranje meer stemmen bleek te hebben gehad.
3. ‘Dan maar Sieneke’ (2010)
Wie naar het Eurovisie Songfestival van 2010 mocht, werd bij de TROS in het Nationaal Songfestival uitgemaakt. Omdat de jury en de publieksstemmen geen winnaar opleverden, moest liedjesschrijver Vader Abraham ter plekke de keuze maken. Stamelend stelde hij nog ‘kop of munt’ voor, om uiteindelijk onder druk te kiezen: ‘Nou, Sieneke’.
4. The Next Boy/Girl Band (2016)
De kijker thuis kon stemmen welke zangeres in The Next Girlband mocht plaatsnemen: Denise of Rony. Uiteindelijk besloot jurylid John Ewbank om beide dames door te laten gaan. Leuk voor de zangeressen, maar de stemmende kijkers thuis waren woedend: zij eisten hun geld terug van John Ewbank, die ook beloofde hen terug te betalen.
Bekijk meer beeldbepalende momenten uit 75 jaar tv:
© 75 Jaar TV / Menno Woudt (2026) Alle beelden behoren tot de rechthebbenden