René Klijn bij Paul de Leeuw
‘De Schreeuw’ maakt kijkers stil
28 november 1992
Ongeremd en onbevreesd, zo benaderde Paul de Leeuw de gasten in zijn tv-show. Het leverde grappige én ontroerende momenten op. De zieke René Klijn maakte grote indruk met zijn verhaal over aids.
Het is helemaal niet mijn bedoeling mensen te choqueren of te kwetsen. Alles wat in me opkomt, flap ik er meteen uit. Ik praat sneller dan ik denk, misschien is dat het probleem.” Aldus Paul de Leeuw (27), van huis uit cabaretier, maar sinds een jaar ook een bekende tv-persoonlijkheid. Zondag staat hij bij de VARA in zijn ruwste tv-show ‘De schreeuw van De Leeuw’. (…) ‘Toegegeven, ik kan soms beetje grof zijn. Maar zo ik nu eenmaal. Dat levert wel een paar ‘oh’s’ op in de zaal.’
Telegraaf, 16 maart 1990
‘Alleen het cabaretpubliek wist allang dat Paul de Leeuw is gespecialiseerd in het soort malicieuze pret, dat vooral tot zijn recht komt in de samenzweerderige omgeving van een theaterzaal. Voor de rest van het volk was hij nog steeds de populaire aansteller (…). Geen wonder dat die meerderheid hogelijk verrast is over de VARA-serie De schreeuw van De Leeuw.’
Henk van Gelder in NRC Handelsblad, 21 april 1990
Direct en onbeschaamd
Weggestopt op de late, héél late zaterdagavond, mocht Paul de Leeuw voor de VARA zijn eerste eigen programma maken. De cabaretier was dankzij Sterrenslag al een bekend gezicht op tv en mocht nu in De schreeuw van de Leeuw helemaal losgaan. De tv-kijker kreeg De Leeuw in al zijn gedaantes te zien: grof en lief, ad rem en geïnteresseerd, als zichzelf en als Annie en Bob de Rooij. In elke aflevering stond een thema centraal, zoals dik, bejaard of doof zijn.
Het ‘meest verguisde programma’ noemde De Telegraaf de show van Paul de Leeuw een jaar later. Aan een mevrouw in de aflevering over doven vroeg hij: ‘Waarom bent u doventolk geworden en geen blindengeleidehond?’ In de uitzending over bejaarden vroeg hij waarom oude mensen altijd zo treuzelen voor de stationsloketten, ‘met hun NS-halfdoodpas’. De Leeuw zei hardop wat anderen vooral dachten. Dat was nieuw en verfrissend: hij was directer, onbeschaamder, sneller en leuker dan wie op de televisie dan ook. Uit onderzoek bleek dat tv-kijkers onder de 34 jaar de show volop waardeerden (met een 7,7), de oudere tv-kijker was er minder over te spreken.
zaterdag 28 november 1992, 23.20 uur
De schreeuw van de Leeuw, Nederland 3 (VARA)
De uitzending
“U ziet het al, we hebben hier een heel leuk Medisch Centrum West-setje.” In het decor van De schreeuw van de Leeuw is een ziekenhuiskamer nagebouwd waar Paul de Leeuw de mensen welkom heet. De hoofdgast wordt aangekondigd: René Klijn. Beelden van zijn carrière in de boyband Bam to Bam Bam tonen een energieke, langharige zanger. Onder de intromuziek van In de hoofdrol komt René Klijn vervolgens de studio binnen: in een rolstoel, dunner en met korter haar. “Ter verduidelijking: je bent ziek, je hebt aids”, valt De Leeuw met de deur in huis. De presentator vertelt dat hij hem drie jaar ervoor had ontmoet tijdens een optreden en zelfs een beetje verliefd was geworden. Toen hij hoorde dat Klijn ziek was, kwam het idee om elkaar nog een keer te spreken, maar dan in een volle tv-studio.
De Leeuw vraagt ongeremd alles (“Deed je het altijd veilig? Weet je van wie je het hebt?”) en Klijn antwoordt openhartig (“Niet altijd, en nee”). Hij vertelt over zijn wilde tijden in Amsterdam, waar De Leeuw ietwat jaloers op reageert dat hij niks kon vinden. “Jij zat de hele dag boursin te vreten waarschijnlijk!”, reageert Klijn gevat. Onder applaus en gelach van het aanwezige publiek wordt duidelijk dat alles kan en gezegd mag worden.
Niet alleen Klijn, ook zijn vader, partner en behandelend arts komen aan het woord. Tussen de serieuze gesprekken door verschijnt ook gewoon Annie de Rooij in bad, worden er kreeften bereid en gaat hij als begrafenisondernemer langs in een flat. De sketch maakt de dood met Klijn in de studio bespreekbaar. “Ik hoop niet dat ik meer lang heb”, vertelt de zanger. “Het lijkt nu wel even leuk en aardig, maar het is een worsteling elke dag, het is een leeg leven.” De uitzending wordt afgesloten met Mr. Blue, het lievelingsnummer van de hoofdgast. Klijn zingt liggend vanaf een bed, De Leeuw zingt op de stoel ernaast zachtjes mee.
“Het enige moment waarop er in feite nog iets gebeurt op de Nederlandse televisie is op zaterdagavond: De schreeuw van de Leeuw. (…) De wijze waarop afgelopen zaterdag door Paul de Leeuw met een aan aids lijdende jonge zanger over diens ziekte en het beleven daarvan werd gesproken was indrukwekkend en van een niet eerder geziene integriteit. Niet door het onderwerp zelf – dat is vaker ter sprake gekomen – maar door de ongepolijste en open wijze waarop slachtoffer en onderwerp werden behandeld.”
Hans van Reijsen in het Algemeen Dagblad, 2 december 1992
“Je bloot geven, jezelf kwetsbaar durven opstellen, dat deed Paul de Leeuw zaterdag. Zijn ‘Schreeuw’ is voor mij de absolute top. Hoe hij het taboe rond aids te lijf ging! Het werd geen exploitatie van leed. De juiste toon, openhartig, brutaal, met humor en soms verlegen. Bovendien vind ik dat hij heel goed kan zingen.”
Marga van Praag in de Volkskrant, 5 december 1992
Nummer 1-hit
Een zeventje, had De Leeuw de uitzending achteraf zelf gegeven. In de toiletten zag hij wel dat sommige mensen huilend uit de zaal kwamen na de opname. Pas thuis aangekomen ontdekte hij dat zijn antwoordapparaat was ontploft. De boodschap was van iedereen hetzelfde: dit was een prachtige aflevering geworden. Dat oordeelden tv-recensenten ook, die de wijze waarop het onderwerp werd behandeld waardeerden. Met eerlijke nieuwsgierigheid, de juiste toon, openhartig, brutaal en met humor, zo was nog nooit eerder over aids op televisie gesproken.
Ondanks de mooie woorden werd de impact van de aflevering pas later duidelijk. Een herhaling van de uitzending in maart 1993 zorgde dat meer tv-kijkers kennismaakten met de zanger en zijn verhaal. Klijns uitvoering van Mr. Blue stond vijf weken lang op de eerste plek in de Top 40. De opbrengst, uiteindelijk meer dan 200.000 gulden, ging naar het Aidsfonds. Het plan werd opgevat om nog een album op te nemen, maar in september 1993 overleed Klijn aan de ziekte. Bij de uitstrooiing van zijn as was Paul de Leeuw aanwezig.
5x Paul de Leeuw
1. Sonja (1986)
Hij had de persoonlijkheidsprijs op het cabaretfestival Camaretten op zak en was bezig met zijn eerste theatershow. Voor zijn tv-debuut bij Sonja op woensdag zong hij Vlieg met me mee naar de regenboog, waarbij hij zwoel en vol overgave met de camera speelde.
2. Keesje (1992)
De 8-jarige Keesje was fan van Gordon en mocht in zijn bijzijn de hit Kon ik maar even bij je zijn zingen, op schoot van Paul de Leeuw. Het jongetje zong zo vals, dat De Leeuw hem halverwege stopte en volledig affakkelde. De kijker wist niet dat het in scène was gezet en reageerde verbolgen.
3. Anneke Grönloh (2002)
Bijna wekelijks kwam Anneke Grönloh als typetje voorbij in Herberg de Leeuw, waarbij ze als sherry-slurpend drankorgel werd neergezet. De Brandend Zand-zangeres spande een kort geding aan, maar trok deze later weer in. Pas jaren later zeiden de twee: zand erover.
4. Adje (2005)
Samen met zijn muziekgroep De Zingende Decoupeerzaag was Adje te gast in Mooi! Weer de Leeuw. De sullige muzikant bleek voor Paul de Leeuw het ideale slachtoffer voor zijn grappen. Pas na lange tijd was voor de kijker duidelijk dat Adje een typetje was van acteur Arijan van Bavel.
5. Yta (2008)
Toen Paul de Leeuw niet verder leek te gaan met het vervullen van de wens van de geestelijk gehandicapte Yta Strikwerda, besloot ze de presentator achterna te zitten. Wat volgde is een minutenlange achtervolging vol verstoppogingen. Het werd het ‘tv-moment van het jaar’.
Bekijk meer beeldbepalende momenten uit 75 jaar tv:
© 75 Jaar TV / Menno Woudt (2026) Alle beelden behoren tot de rechthebbenden