Hart van Nederland

Nieuws uit de achtertuin

29 augustus 1995

De nieuwe zender SBS6 wilde ook een actualiteitenprogramma. TV-critici hielden hun hart vast, maar Hart van Nederland bracht met succes zacht nieuws, van en voor het volk.

Gewone mensen
In een paar jaar tijd had RTL4 laten zien dat commerciële televisie een succes kon zijn. De Nederlandse – pardon, Luxemburgse – televisiemakers hadden met RTL5 inmiddels een tweede zender erbij. De regels voor commerciële televisie in Nederland waren inmiddels versoepeld. Niemand keek dan ook vreemd op toen in 1994 de eerste plannen klonken voor een nieuw tv-station. De mediagroep Scandinavion Broadcasting System (SBS) wilde in Nederland en België programma’s gaan uitzenden. En commercials om deze weer te kunnen betalen, uiteraard. De nieuwe zender moest SBS6 gaan heten, zo bleek een jaar later. Ondanks dat de eigenaar een Zweedse mediagroep was, werd het ‘hartstikke Nederlands’, beloofde directeur Fons van Westerloo. ‘Wij worden de zender van op straat aanwezig zijn, want daar ligt het gat in de markt’.

In de eerste periode zou SBS6 zo’n acht uur per dag gaan uitzenden. Dat moesten veel programma’s van eigen bodem worden, want de zender wilde dicht bij de mensen staan. Geen grote studio’s, geen glitter, geen glamour, geen grote sterren, maar ‘televisie die je raakt’, zo luidde de slogan. Breekijzer-presentator Pieter Storms en interviewer Theo van Gogh werden naar de zender gehaald en de Vlaamse seksuologe Goedele Liekens mocht de problemen van gewone mensen tussen de lakens gaan oplossen. Het paradepaardje van de zender moest Het Hart van Nederland worden. Als voorbeeld werd Van Gewest tot Gewest genoemd, het programma van de publieke omroep vol reportages uit de regio. Bij SBS6 moest het kleine nieuws alleen sneller en flitsender worden gebracht. “Zie het als de stadspagina van de krant”, stelde Van Westerloo in Het Parool. “We gaan op zoek naar het kleine nieuws met nationale attentiewaarde; de krenten uit de pap.”

dinsdag 29 augustus 1995, 21.55 uur
Hart van Nederland, SBS6
Aantal kijkers: circa 100.000

De uitzending
Een dag na de lancering van de zender, is bij SBS6 de eerste uitzending van Hart van Nederland te zien. Presentatrices Gallyon van Vessem en Milika Peterzon kondigen in rap tempo de ‘krenten uit de pap’ aan. Nederlanders zijn geschokt door de gebeurtenissen in Bosnië. “We peilden de mening van deskundigen én van U.” Verder: vader veroordeeld na verkrachting van zijn gehandicapte dochters. De reportage bestaat enkel uit sfeerbeelden van de rechtbank van Rotterdam. ‘Aangespoeld’ staat er vervolgens in beeld, waarbij vlot de overgang wordt gemaakt naar het nieuws dat er op het Noordzeestrand mysterieuze gele balletjes zijn aangetroffen. De stranden hoeven gelukkig nog niet worden afgesloten voor het publiek, aldus de politie.

Bloedserieus wordt vervolgens het nieuws verteld over drie Rotterdamse jongens die onterecht als vuurwapengevaarlijk waren bestempeld, asbest in de daken van Maastricht en rottend vlees in een Amsterdamse slagerij. Het hoofdonderwerp van de eerste uitzending is verrassend genoeg Bosnië. Om de oorlogsmisdaden aldaar in de Nederlandse achtertuin te plaatsen, worden de mensen op straat bevraagd. “Moeten we ingrijpen?”, is de vraag die wordt gesteld. “Iemand moet iets doen, maar ik kan niet zeggen wie en hoe”, spreekt een meneer met een buggy wijs. De interviewer vraagt of hij zijn eigen kind zou sturen. Terwijl de camera de kleuter in beeld neemt, antwoord de vader: “Eh, ja, dat is een andere vraag. Iemand moet wel gaan, dan moet je consequent zijn.” Een andere geïnterviewde is glashelder: “Die situatie speelt al eeuwen, motten wij als buitenstaander daar nu iets aan gaan doen?”

Verder dan de achtertuin
Na een paar dagen uitzenden bleek SBS6 weinig nieuws te brengen. De ‘hartstikke Nederlandse zender’ moest het vooral hebben van Amerikaanse comedy’s en Duitse krimi’s. Eén van de weinige programma’s van eigen bodem was Hart van Nederland. Vrijwel elke televisiecriticus sprak vol afschuw over dit ‘niet-journalistieke’ programma. De meest saaie items werden met ongepaste spanning en sensatie aangekondigd. Dat écht groot nieuws niet of nauwelijks aan de orde kwam werd niet begrepen. Het was ‘Van Gewest tot Gewest met een pilletje op’, zo klonk het oordeel. Toen een jaar later bleek dat medewerkers van het programma hadden overwogen kinderen uit een ziekenhuis te ontvoeren om nieuws te maken, spraken journalisten nog meer schande.

Ondanks de kritiek van recensenten, wist de kijker het programma op SBS6 langzaamaan steeds beter te vinden. In anderhalf jaar tijd waren de kijkcijfers in de buurt gekropen van andere actualiteitenprogramma’s. Van Westerloo werd geprezen dat hij het had aangedurfd: een populistisch en sterk regionaal georiënteerd nieuwsprogramma, dat zich onderscheidde van het serieuze nieuws bij de NOS en RTL. Het beste bewijs voor het succes van Hart van Nederland kwam in 1997, toen op RTL5 de kopie 5 in het land werd gelanceerd. Tegelijkertijd werd de blik op de redactie van Hart van Nederland verruimd. Er werd verder gekeken dan alleen de achtertuin, al bleef ook bij politiek en buitenlands nieuws altijd de vraag: wat heeft de gewone, hardwerkende Nederlander hiermee te maken? 

Met het verslag van de Elfstedentocht in 1997 zette het programma zichzelf en hun weerman Piet Paulusma definitief op de kaart. Uit het programma kwam eveneens Shownieuws voort, waarmee de zender toch nog enige glitter en glamour kreeg. Als een echt journaal kwamen er meerdere edities in de avonduren én in de ochtend. Een kleine tegenslag volgde in 2012, toen de zender uit een vernieuwingsdrang enkele ‘oudere presentatrices’ (onder wie Milika Peterzon, gezicht van het eerste uur) ontsloeg. Het zorgde voor een zichtbare dip in de kijkcijfers, maar nog altijd is Hart van Nederland een belangrijke pijler voor de zender. In maart 2023 werd de 10.000ste uitzending gevierd. Nog altijd blijkt de achtertuin vol nieuws te zitten.